De bekering van oud-PVV-er Joram van Klaveren tot de islam houdt de gemoederen bezig, en dat is logisch. ‘Hoe bestaat het?’, vraagt menigeen zich af. Geert Wilders zei dat het net zoiets is als een vegetariër die in een slagerij gaat werken. Dat houdt je toch niet voor mogelijk?

Toch is deze verwondering bij nader inzien niet zo nodig. Het beroemdste voorbeeld van een bekering is immers die van Saulus. Onderweg naar Damascus ging hem het Licht op. Van anti-christelijke Farizeeër naar apostel van Jezus Christus – dat is net zoiets als van de PVV naar de islam. Saulus werd met tijdelijke blindheid geslagen, wilde niet meer leven, maar liet zich toen dopen en na een tijd van bezinning begon hij met een enorme missionaire drift de hele wereld rond te reizen. Want iedereen moest weten wie Heer is. We kunnen van Joram nog wat verwachten dus.

Godsdienstpsychologen hebben veel over die bekering van Paulus nagedacht. Zij zeggen: die bekering komt niet zo plotseling als het lijkt. Psychologisch wordt die lange tijd voorbereid, juist ook door zich af te zetten tegen datgene waardoor men – zoals in de bekering blijkt – hevig wordt aangetrokken. Het is net zoiets als het andere recente nieuws, namelijk de ‘bekering’ van David Matheson. Hij was voorvechter van gesprekstherapie waarmee homo’s te ‘genezen’ zouden zijn. Maar nu is hij zelf uit de kast gekomen. Je wordt verslagen door datgene waar je je altijd tegen verzette. En je verzette je er zo tegen, omdat het je eigenlijk al verslagen had.

Paulus kende het christendom al uit de jaren dat hij aan de voeten van Gamaliël zat. Hij leerde hun opvattingen als afwijkend en ontoelaatbaar verwerpen. Maar juist in de confrontatie met die nieuwe secte werd ook de twijfel in zijn hart gezaaid. Hij werd ontdekt aan zijn eigen onvermogen de wet te volbrengen. Hij werd ontdekt in zijn eigen haat, die niet alleen de vijand versloeg, maar ook hemzelf opvrat. Van die haat en leegte, van dat eindeloze gevoel niet goed genoeg te zijn bevrijdde de bekering hem.

Ook Van Klaverens bekering kwam niet opeens. De kiem werd gelegd toen hij actief was voor de PVV. Juist in zijn meest felle anti-islam-stukken zaaide hij zijn eigen bekering, zoals Matheson in zijn vurigste gebeden om genezing zijn eigen coming out voorbereidde. Dat is de psychologie van de bekering: je verzet je tegen datgene wat in jezelf leeft, tot je het niet meer kunt.

Het zou dus heel goed kunnen dat ook Geert Wilders zich nog tot de islam bekeert. Die kans is veel groter dan dat het Mark Rutte, Sybrand Buma of Jesse Klaver ‘overkomt’, juist omdat bekering je niet overkomt. Je bent er zelf bij.

(De Nieuwe Koers, maart 2019)

 

Willem Maarten Dekker