Door het bloed van Zijn kruis (Kol. 1:19-20)

“Want het heeft de Vader behaagd […] dat Hij door Hem alle dingen met Zichzelf verzoenen zou, door vrede te maken door het bloed van Zijn kruis […].” (Kol. 1:19-20)

 

Velen van ons hebben de ‘Lutherroos’ wel eens gezien, Luthers ‘familiewapen’. In een brief aan Melanchton van 27 juni 1930 legt Martin Luther zelf uit wat deze betekent:

“Het eerste (in het midden) is een kruis, geheel zwart. Het staat in een hart, dat zijn natuurlijke kleur (rood) heeft, om mijzelf steeds in herinnering te brengen, dat het geloof in de Gekruisigde ons zalig maakt. Want die van harte gelooft, wordt gerechtvaardigd. Al is het een zwart kruis, dat doet afsterven en pijn doet, toch laat het dat hart zijn kleur behouden, het verderft de natuur niet, dat wil zeggen: het maakt ons niet dood, maar behoudt ons ten leven. De rechtvaardige immers leeft door zijn geloof, maar alleen door het geloof in de gekruisigde. Zulk een hart nu moet midden in een witte roos staan, om aan te duiden, dat het geloof vreugde, troost en vrede geeft en ons zonder meer in een witte, vreugdevolle roos zet. Dat is een andere vreugde en vrede, dan de wereld geeft, daarom moet de roos ook wit en niet rood zijn; want dit is de kleur van alle geesten en van alle engelen.”

De beschrijving gaat nog even verder, maar voor nu is dit genoeg. Zwart in rood in wit. Felle kleuren, kleuren van dood en liefde en vrede. Rood is de kleur van het hart, van de liefde, maar ook van bloed. En zo komt de kleur ook voor in de brief aan de Kolossenzen. We vinden daar het spreken over het ‘bloed van het kruis’. In de evangeliën komt het minder voor, het lijden en sterven wordt daar relatief sober verteld, maar toch ontbreekt het bloed ook daar niet geheel. Het begint al minstens in Gethsémané. In de tekst zoals (volgens de traditie: de arts) Lukas het gebeuren beschrijft, wordt het bloed genoemd: “En Hij (Jezus) kwam in zware zielenstrijd en bad des te vuriger. En Zijn zweet werd als grote druppels bloed, die op de aarde vielen.” (Lk. 22:44)

Het zijn nog maar de eerste druppels. Straks als Jezus gegeseld wordt door de soldaten van Pilatus, zal er veel meer bloed stromen. En dan, als Hij aan het kruis geslagen wordt, uit zijn handen en zijn voeten. En tenslotte, als de soldaat de speer in Jezus’ zijde steekt, nadat Hij gestorven is, komt er bloed en water vermengd uit zijn zij.

Bloed. Alleen het woord roept al emotie bij ons op. Sommige mensen verklaren dat ze geen bloed kunnen zien. Ze wenden het hoofd af of vallen flauw. Wanneer bloed zichtbaar wordt, is er iets aan de hand. Dat kan onschuldig zijn: een klein wondje, een bloedneus die snel gestopt is. Het bloed bij de geboorte.

Er is ook bloed dat het einde aanduidt. De geboorte waarbij moeder stierf. De doodslag, de moord. De aanslag, de oorlog.

Bijna altijd heeft bloed een negatieve klank. Het meest vreemde in het lijden en sterven van Jezus is misschien wel dat er positief gesproken wordt over vergoten bloed. We kennen de uitdrukking in de bijbel die spreekt over het bloed van Christus. Paulus spreekt zelfs samenvattend over ons geloof als het “geloof in het bloed van Jezus Christus” ( ). Wij kunnen ervan zingen:

“Heer, uw bloed dat reinigt mij

doet mij leven en maakt mij vrij.” ( )

Voor veel moderne mensen daarentegen is dit spreken over het bloed van Christus onbegrijpelijk. Waarom spreekt het evangelie dan eigenlijk zo? Dat heeft te maken met feit dat de mensen in Israël geloofden dat de levenskracht van mens en dier in zijn bloed zit. Daarom was het de joden ook verboden het bloed van een geslacht dier te eten. (  ) Bloed van het geslacht dier moest men als water laten wegstromen, en daarmee stroomde dan de levenskracht weg.

Er is in het Oude Testament maar één plaats waar bloed wel gebruikt mag worden, en dat is op het altaar. Om de verzoening tot stand te brengen. Door de levenskracht die in het bloed zit, bewerkt het bloed verzoening. Zo speelt het bloed al een expliciete rol bij de verbond sluiting tussen God en zijn volk zoals dat geschreven staat in Exodus 24.

Maar hoe kan de levenskracht van een dier God en mens verzoenen? Dat kan uiteraard niet, zegt het Nieuwe Testament. De offers van het Oude Testament zijn schaduwen van het offer van Christus, de hogepriester die zichzelf offert (Hebreeën).

Maar hoe kan de levenskracht van een mens God en mens verzoenen? Ook dat kan uiteraard niet. De mens kan zich niet met God verzoenen, ook niet door zijn leven te geven.

Alleen Gods levenskracht kan God en mens verzoenen. Gods levenskracht, dat is Jezus’ bloed. Juist aan het kruis zien we Zijn godheid, juist in het stromen van Zijn bloed zien we Gods levenskracht. Zo drinken wij de wijn van het nieuwe verbond, dat is Zijn bloed. Wij geloven in de dood van God als enige bron van leven.

“Zing, o zing van mijn Verlosser,

met zijn bloed kocht Hij ook mij.” (  )

 

(maart 2000)