Kerst

Reactie op de stelling: ‘Door de grote hoeveelheid aan kerstvieringen wordt Kerst een steeds minder belangrijk christelijk feest.”

 

Het kerstfeest had er ook niet kunnen zijn. Pakweg de eerste vierhonderd jaar van het christendom werd het kerstfeest niet apart gevierd. Dat klinkt ons merkwaardig in de oren, omdat het in de westerse kerk hét christelijke feest bij uitstek geworden is, maar het is toch zo. In de oosterse kerken is Pasen het grootste feest gebleven. Met Goede Vrijdag erbij zou dat ook voor iedere christen het grote feest moeten zijn. Ik zou graag zien dat het weekend van Goede Vrijdag, Stille zaterdag en Paaszondag in ons land tot verplichte vrije dagen zou worden, en dan zou ik daar graag een tweede feestdag voor inleveren.

 

Of waarom niet de eerste kerstdag ook? Sommige theologen hebben eerder al de afschaffing van het kerstfeest bepleit. Het is toch al gekaapt door de commercie. Daar zit wat in. Ooit begon het kerstfeest als overwinning van het christendom op het heidendom. Het heidense lichtfeest werd door christenen gekaapt en tot feest van het Licht der wereld gemaakt. Een geniale zet, en zoiets is bij de kerstening van Europa steeds weer gebeurt. Maar nu vindt het omgekeerde plaats: het Christusfeest begint weer een lichtjesfeest te worden. Gezwijmel en gezever over vrede, liefde en nog zo wat zoetigheden.

 

Dat heeft met kerst niks te maken. We moeten het kerstfeest terugkapen, of anders gewoon op de zondag voor of na 25 december de geboorte van Christus gedenken. Ik ga vooralsnog voor de eerste optie. Ik ben blij met de volksstammen die her en der nog ter kerke gaan op ’t hoge feest. Er mogen ook best wat toeters en bellen bij. Maar wat is de verkondiging? Daar gaat het om. In die verkondiging moeten we kerst dicht bij Goede Vrijdag houden. Kribbe en kruis zijn uit hetzelfde hout gesneden. Jezus is niet mens geworden (zoals de Nieuwe Bijbelvertaling helaas wel meent) – Hij is vlees geworden: de mens onder het juk van de zonde en de dood. Reeds in de kribbe ruikt Jezus naar dood, vloek, schuld en viezigheid. God heeft Hem tot zonde gemaakt, opdat wij er vrij van zouden worden.

 

Als op het kerstfeest het Christuskind zo verkondigd wordt, dan blijft en wordt het een belangrijk feest. De stelling van deze keer zegt dat door de grote hoeveelheid aan vieringen Kerst een steeds minder belangrijk feest wordt. Inderdaad: het kan wel wat minder. Persoonlijk vier ik liever geen kerst voordat de laatste Adventszondag geweest is. Maar er valt niet aan te ontkomen. Scholen en verenigingen willen toch hun eigen feestje hebben. Treurig wordt het wat mij betreft pas, als de kerkdienst op eerste kerstdag niet meer als hét kerstfeest ervaren wordt. Dan is er iets niet in de haak.

 

Maar verder doe ik graag mee. Wat is er voor een dominee mooier dan om een poosje elke dag ergens het Kerstevangelie te mogen verkondigen? Wat is er voor kinderen mooier dan een paar weken lang elke dag Kerstliedjes te mogen zingen? Er zijn waarlijk wel ergere dingen om je over op te winden. Erger u niet, maar zing voor het Kind van Bethlehem, zonder wie u noch zou kunnen zingen, noch u zou kunnen ergeren.