2015 / Gerrit de Kruijf / Een goed woord

In januari 2013 overleed prof. Gerrit de Kruijf. Hij was hoogleraar namens de Protestantse Kerk. Ik studeerde in Utrecht, hij doceerde in Leiden (ja, daar bestonden nog theologische faculteiten), dus ik kwam hem tijdens mijn studie niet tegen. Wel daarna, toen ik zelf als promovendus aan de Protestantse Theologische Universiteit werkte. De Kruijf was een zeer beminlijk en gepassioneerd theoloog, vol ‘verbindend leiderschap’ zouden we tegenwoordig zeggen en iemand die voortdurend de praktijk van kerk en wereld voor ogen had. Toen hij aan een hersentumor stierf was hij nog maar zestig jaar. Er was een ontroerend afscheidssymposium voor hem in de Thomaskerk in Amsterdam, waar hij zijn laatste krachten aan gaf. Ik zal nooit vergeten hoe we in een lange rij stonden om hem te groeten. We wisten allemaal: dit is de laatste keer dat ik hem zie. En een paar dagen later was zijn begrafenis. Voor zijn heengaan schreef hij over zijn ziekte en naderende dood het mooie boekje ‘De dood van dichterbij’. Een boekje dat misschien ook degenen die hem niet gekend hebben kan helpen in hun eigen levensweg. Nu verscheen ‘Een goed woord. Uit de preken van Gerrit de Kruijf’ (Boekencentrum 2015). Leerlingen en vrienden lazen de 650 preken die de Kruijf naliet en selecteerden daar stukjes uit, zetten die thematisch bijeen. Nu is een soort van dagboek ontstaan, met kleine stukjes tekst ter overdenking bij een bijbelgedeelte. Een mooi boek. De taal is levendig en krachtig. De Kruijf deinsde er niet voor terug de dingen klaar en helder te benoemen.

Zelf had ik liever een tien- of twintigtal preken in complete vorm gelezen, omdat de preek een bepaalde gang veronderstelt. En juist in het gaan van een gang met de gemeente was Gerrit de Kruijf heel goed; ik hoorde hem niet vaak, maar toch enkele keren preken in de Utrechtse Jacobikerk. Je kunt je afvragen of preekfragmenten überhaupt recht kunnen doen aan wat de prediker wilde zeggen. Het heeft iets van het “tekstplukken” dat sommigen graag met de Bijbel doen, maar dat we juist moeten afleren. Maar blijkbaar heeft de uitgever gedacht dat prekenbundels niet meer verkopen, en daarom naar een vorm gezocht die meer aansluit bij onze fast food cultuur. Stukjes van honderd of tweehonderd woorden, dat kunnen we nog verdragen. Welnu, laten we die dan tot ons nemen. Voor wie eens een wat ander dagboek zoekt een mooi geschenk.